Makkabi Kraków

21 lipca 1909 r., celem „wzmocnienia sił fizycznych wśród Żydów” został założony Żydowski Klub Sportowy Makkabi Kraków. W 1932 r., klub ten posiadał siedemnaście sekcji sportowych skupiających 1018 członków. Godłem klubu była tarcza Dawida, wpisana w koło, z literą M w pośrodku. Przyjęto biało-niebieskie barwy. Członkiem zwyczajnym mógł zostać każdy Żyd i każda Żydówka po ukończeniu 18 roku życia. Głównym inicjatorem powstania klubu był Henryk Leser oraz Ignacy Mahler, Adolf Weissmann, Bernard Lermer, Józef Leserkiewicz, Franiciszek Scheuer, Józef Weiss, Józef Schönberg, Marian Korngold. Stadion Makkabi Kraków znajdował się pomiędzy ulicami Koletek a Dietla. Po II wojnie światowej przejął go klub Nadwiślan Kraków. Sport żydowski na przełomie lat 20. i 30. XX wieku rozwijał się bardzo prężnie. Warto podkreślić, że założona w 1928 r., sekcja piłki ręcznej mężczyzn zdobyła w tym samym…

79. rocznica zagłady dębickich Żydów.

21 lipca 2021 roku w Dębicy odbyły się przy zbiorowej mogile na Wolicy oraz na Placu Mikołajków, uroczystości upamiętniające dębickich Żydów. Uczestniczyli w nich min. Burmistrz Miasta Mariusz Szewczyk, Starosta Powiatu Dębickiego Piotr Chęciek oraz zajmujący się od wielu lat upamiętnieniem społeczności żydowskiej w Dębicy Ireneusz Socha. Gminę Wyznaniową Krakowską reprezentowali Przewodniczący Zarządu Tadeusz Jakubowicz oraz Adam Klimek. Organizatorom oraz uczestnikom tych uroczystości bardzo dziękujemy za pamięć! W dniach 21-25 lipca 1942 roku w Dębicy Niemcy przeprowadzili likwidację tamtejszego getta. Akcja przebiegała według schematu, jaki Niemcy realizowali z wielką skrupulatnością w wielu miastach. „Kilka dni wcześniej zebrano od ludności dokumenty, które złożono na Gestapo do podbicia. W dzień rozpoczęcia pierwszej likwidacji mieszkańców getta, zwrócono im ostemplowane dokumenty. Wszyscy, którzy ich nie otrzymali, zmuszeni byli udać się na…

Filip Pinkus Eisenberg (1876-1942)

19 lipca lub sierpnia 1876 roku w Krakowie urodził się lekarz bakteriolog Filip Pinkus Eisenberg syn Abrahama i Estery ze Spirów. Eisenberg ukończył krakowskie III Gimnazjum, a następnie medycynę na Uniwersytecie Jagiellońskim (1899), uzupełniając swoją wiedzę dodatkowo w Wiedniu. W latach 1901-1902 był asystentem w Katedrze Higieny UJ u Odona Bujwida, pracował ponadto naukowo w paryskim Instytucie Pasteura pod kierunkiem Ilii Miecznikowa oraz w Katedrze Higieny Uniwersytetu we Wrocławiu u Richarda Pfeiffera.  W okresie wojny polsko-bolszewickiej  kierował Wojskowym Szpitalem Zakaźnym w Warszawie (1919-1920), był również dyrektorem Państwowej Stacji Bakteriologicznej w Krakowie (1933-1939). Eisenberg od roku 1933 był członkiem korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności. W czasie II wojny światowej przebywał we Lwowie, gdzie kierował Zakładem Mikrobiologii Instytutu Medycznego. Eisenberg interesował się głównie bakteriologią oraz diagnostyką i leczeniem chorób zakaźnych.…

Arnold Rapaport (1840-1907)

15 lipca 1840 roku w Tarnowie urodził się Arnold Chaim de Porada Rapaport syn Dawida i Karoliny zd. Herz: radny miasta Krakowa w latach 1872-1881, poseł na Sejm Krajowy (1876-1907) i do Rady Państwa (1879-1907), prezes Towarzystwa Opieki nad Zaniedbanymi Chłopcami Starozakonnymi w Krakowie, fundator szkoły rzemieślniczej dla młodzieży żydowskiej w Krakowie, przewodniczący Komitetu Pomocy dla Ubogiej Ludności Żydowskiej w Galicji. Członek założyciel Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Krakowie. Adwokat, przemysłowiec, finansista oraz filantrop. Absolwent Gimnazjum św. Anny w Krakowie (1858) i Wydziału Prawa UJ (1862). Doktorat obronił w 1863 roku. Pracował jako adwokat od 1870 roku w Krakowie i Wiedniu. Członek rad nadzorczych Galicyjskiego Zakładu Kredytowego Ziemskiego i Galicyjskiego Towarzystwa Parcelacji i Budowy oraz Galicyjskiego Banku dla Handlu i Przemysłu w Krakowie, współorganizator Banku Krajowego w…

Szymon Feldblum (1882-1956)

15 lipca 1882 roku w Krakowie urodził się Szymon Feldblum syn Majera i Amalii z domu Weber: adwokat, radca prawny Gminy Żydowskiej w Krakowie, wiceprezes Towarzystwa Ochrony Lokatorów, jeden założycieli Żydowskiego Stowarzyszenia Humani­tarnego B’nei B’rith – „Solidarność” w Krakowie, syjonista. Feldblum ukończył Gimnazjum św. Jacka w Krakowie (1900), a następnie prawo na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego (1906). Po ukończeniu studiów – jak pisze prof. Aleksander Skotnicki – został przyjęty do kancelarii legendarnego krakowskiego adwokata dr. Ludwika Szalaya (1857-1934), który prowadził swoją kancelarię w pałacu Goetza Okocimskiego, przy ul. Św. Jana 3. Adwokatem został po siedmioletniej kandydaturze. Po latach, gdy dr Szalay przechodził na emeryturę, pozostawił ją Feldblumowi, wiedząc w jakie ręce składa swoją wieloletnią tradycję, dobre imię i klientelę. (…) Był krasomówcą, który porywał za…

XI Modlitewne Spotkanie Ekumeniczne w 79 rocznicę mordu Żydów w Hałbowie.

11 lipca 2021 roku w Hałbowie koło Nowego Żmigrodu, z inicjatywy Zdzisława Senczaka Prezesa Stowarzyszenia Gmina Chrześcijańska im. Leona Karcińskiego, miała miejsce uroczystość upamiętnienia 1250 Żydów zamordowanych przez Niemców w dniu 7 lipca 1942 roku. Podczas uroczystości obecni byli duchowni różnych wyznań, natomiast Gminę Wyznaniową Żydowską w Krakowie reprezentowali Przewodniczący Zarządu Tadeusz Jakubowicz oraz Kuba Lewinger. Dzisiejsza rocznica – mówił min. wczoraj Tadeusz Jakubowicz – uzmysławia nam przemijanie czasu. Chciałbym wszystkim obecnym na tym spotkaniu podziękować za pamięć oraz podkreślić, że Ci wszyscy, którzy zostali tutaj zamordowani byli Polakami pochodzenia żydowskiego. Póki tacy ludzie jak Państwo będą o tym pamiętać, to Ci którzy tutaj spoczywają będą zawsze żyli w naszych sercach. Dziękujemy.

Skwer Ozjasza Thona i ulica Marii Orwid

Decyzją Rady Miasta Krakowa z 7 lipca br., rabin Abraham Ozjasz Thon oraz lekarka psychiatra Maria Orwid zostali patronami skweru i ulicy w Krakowie. W przypadku skweru Abrahama Ozjasza Thona wnioskodawcą była Gmina Wyznaniowa Żydowska w Krakowie, natomiast ulicy Marii Orwid, krakowska przewodniczka Alicja Zioło. Maria Orwid (Maria Pfeffer) urodziła się 23 lipca 1930 roku w Przemyślu, była prekursorką psychiatrii rodziny i terapii w Polsce, uczennicą znanego krakowskiego psychiatry Antoniego Kępińskiego. Stworzyła pierwszą w Polsce Klinikę Psychiatrii Dzieci i Młodzieży w Krakowie, którą kierowała przez wiele lat. Pochodziła z zasymilowanej rodziny żydowskiej. Rodzice od najmłodszych lat poświęcali córce wiele uwagi, dbając o jej rozwój intelektualny. Po rozpoczęciu działań wojennych została wraz z rodziną przymusowo przesiedlona do getta, skąd w wyniku prześladowań wspólnie uciekają. Do końca wojny ukrywała…