5 lipca 1940 r. na podstawie zarządzenia Stadthaupmana Carlo Gottloba Schmida (1889-1966), wydanego na polecenie gestapo, krakowski Judenrat zmuszony został do powołania Żydowskiej Służby Porządkowej tzw. Jüdischer Ordnungsdienst (OD). Szefem Policji mianowany został krakowski szklarz Symche Spira, który dał się zapamiętać jako oddany współpracownik Niemców. Jak wspomina pamiętnikarz getta, lekarz i społecznik Aleksander Bieberstein (1889-1979) w swojej pracy pt. Zagłada Żydów w Krakowie – „do Ordnungsdienstu dostały jednostki o niskiej etyce i moralności. Po zwolnieniu się ze służby ludzi przyzwoitych, którzy w warunkach stworzonych przez kierownictwo OD nie mogli działać zgodnie ze swym sumieniem, pozostali w OD szpiedzy, donosiciele, sadyści, ślepi wykonawcy rozkazów okupanta, mający z czasem na sumieniu życie bardzo wielu Żydów. Przez cały okres okupacji Ordnungsdienst był narzędziem w ręku gestapo, na jego polecenie odemani wykonywali bez zastrzeżeń…
Dzisiaj wspominamy Eliezera Askenazego syna Eliasza, lekarza, rabina Krakowa w l. 1584-1585 Urodził się zapewne w Wenecji (chociaż wg innych źródeł gdzieś na terenie Imperium Osmańskiego). Studiował w Salonikach, w jesziwie rabina J. Taiłacaka. W wieku 26 lat został rabinem w Kairze. W tym okresie zasięgali jego opinii rabin J. Karo z Safedu (Cfatu), opracowujący swoje kodeksy prawa talmudycznego i słynny komentator, rabin Mojżesz Alszich; korespondował także z rabinem M. Isserlesem (ReMU) z Krakowa i S. Lurią (Maharszalem) z Lublina. Po 22 latach opuścił w nieznanych okolicznościach Kair i objął w 1561 r. stanowisko rabina w Famaguście na Cyprze. Odwiedził go tam podróżnik Eliahu z Pesaro, który określił go jako „chwałę naszego pokolenia” i zachwycał się jego wiedzą, pobożnością i znajomością 12 języków. Po zajęciu w 1570 r. Cypru przez…
2 lipca 1864 r. w Drohobyczu urodził się Leon Sternbach syn Józefa; profesor filologii klasycznej UJ, bizantynista, członek Polskiej Akademii Umiejętności. Uczęszczał do gimnazjum w Drohobyczu. Następnie podjął studia na uniwersytetach w Lipsku i Dreźnie (1882-1883) oraz w Wiedniu (1883-1885), gdzie uzyskał doktorat. Habilitację i docenturę uzyskał na Uniwersytecie Lwowskim w 1889 r. Jednak zawodowo i naukowo związał się na całe życie z Uniwersytetem Jagiellońskim. Tytuł profesora nadzwyczajnego uzyskał w 1892 r., profesora zwyczajnego w 1897 r. W 1935 r. przeszedł na emeryturę, otrzymując tytuł profesora honorowego. W roku akademickim 1904/1905 pełnił ponadto funkcję dziekana Wydziału Filozoficznego. Od 1893 r. był członkiem AU, potem PAU. W 1918 r. odebrał doktorat honoris causa krakowskiej uczelni.Leon Sternbach uważany jest za jednego z najwybitniejszych bizantynistów na świecie, albowiem przyczynił się do unowocześnienia metodologii badań…
W dniach 19-20 czerwca w Krakowie odbył się yorcayt w dwusetną rocznicę śmierci rabina Kalmana Kalonimosa Epsteina, zwanego Maor wa Shemesh. Kalman Kalonimos Epstein (1754-1823) był liderem chasydzkim, od tytułu swego dzieła został nazwany Maor wa-Szemesz. Był uczniem wybitnych cadyków: Elimelecha z Leżajska i Jakuba Izaaka ha-Choze (Widzącego) z Lublina. Już w 1785 r. zorganizował w Krakowie pierwszą grupę chasydów, co spotkało się ze zdecydowanym oporem oficjalnej gminy żydowskiej. Był dwukrotnie obłożony klątwą przez urzędującego rabina krakowskiego i jego sąd rabinacki. Główne jego dzieło Maor wa-Szemesz (Ze światła i słońca) jest jedną z podstawowych chasydzkich książek. Napisane w formie komentarza do Pięcioksięgu zawiera m.in. opis życia i działalności wielu przywódców ruchu chasydzkiego w tamtej epoce. Na podstawie: Eugeniusz Duda, Żydowski Kraków, przewodnik po zabytkach i miejscach pamięci, Kraków 2023, s.…
18 czerwca 1920 r. w Krakowie urodził się Josef Bau syn Abrahama i Cyli: poeta, pisarz, malarz oraz fotograf. W 1938 r. podjął studia w Państwowym Instytucie Sztuk Plastycznych w Krakowie, które musiał przerwać z powodu wybuchu wojny. W 1940 r. trafił do krakowskiego getta, mieszkał przy placu Zgody 1. W getcie pracował jako rysownik, kreślarz. Należał do Żydowskiej Organizacji Bojowej. W 1943 r. trafił do obozu w Płaszowie, gdzie również pracował jako kreślarz. W obozie wziął ślub, który upamiętnił Steven Spielberg w filmie Lista Schindlera. Następnie trafił go do KL Gross-Rosen a następnie obozu w Brinnlitz, gdzie doczekał wyzwolenia. Podczas wojny zginęła prawie cała jego najbliższa rodzina. Po zakończeniu wojny wrócił do Krakowa, a następnie ukończył przerwane studia plastyczne. W 1950 r. wraz z rodzina wyemigrował do Izraela. Pracował jako grafik, dość szybko…

