Leon Sperling (1900-1941)

7 sierpnia 1900 r. w Krakowie urodził się Leon Sperling syn Salomona; reprezentant Polski w piłce nożnej, w której rozegrał 21 meczów, olimpijczyk, trzykrotny mistrz Polski z drużyną Cracovii (1921, 1930, 1932), urzędnik bankowy. Absolwent liceum handlowego. Jeden z najlepszych polskich napastników okresu międzywojennego – nazywano go „czarodziejem piłki”. Niemalże przez całą karierą związany był z Cracovią, dla której rozegrał 381 meczów, jednak pierwsze kroki jako piłkarz stawiał w robotniczej Jutrzence Kraków. Debiutował w pierwszym meczu rozegranym przez polską reprezentację 18 grudnia 1921 r. w Budapeszcie z Węgrami. W 1924 r. wystąpił na igrzyskach olimpijskich w Paryżu. W 1934 r. zdecydował się zakończyć karierę piłkarską, pojął za żonę Sarę Perlę i przeprowadził się do Lwowa. Został zastrzelony na lwowskiej ulicy między 15 a 20 grudnia 1941 r. przez pijanego gestapowca.…

Europejski Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu Romów i Sinti

2 sierpnia 2021 roku przedstawiciele Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie z przewodniczącym Zarządu Tadeuszem Jakubowiczem na czele uczestniczyli w uroczystym wydarzeniu związanym z Europejskim Dniem Pamięci o Ofiarach Holokaustu Romów i Sinti, które odbyło się na terenie Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau. W uroczystościach brali udział min. Roman Kwiatkowski (prezes Stowarzyszenia Romów w Polsce), Piotr Cywiński (dyrektor Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau), Romani Rose (przewodniczący Centralnej Rady Niemieckich Sinti i Romów), Włodzimierz Bernacki (Sekretarz Stanu, Pełnomocnik Rządu ds. monitorowania wdrażania reformy szkolnictwa wyższego i nauki), który odczytał list od Premiera RP Mateusza Morawieckiego, Wojewoda Małopolski Łukasz Kmita, Dan Doghi (Komisja Europejska) oraz przedstawiciele władz centralnych, samorządowych, stowarzyszeń oraz korpusu dyplomatycznego. 2 sierpnia br. minęła 77. Rocznica likwidacji „Rodzinnego obozu dla Cyganów” w KL Auschwitz. Przypomnijmy sobie, dlaczego do tego doszło. Zagłada Romów w okresie…

Aleksander Bieberstein (1889-1978)

1 sierpnia 1889 roku w Tarnopolu urodził się Aleksander Biberstein; lekarz, kronikarz krakowskiego getta, działacz społeczny.Po odzyskaniu niepodległości pracował, jako lekarz w Wojsku Polskim a następnie w Ubezpieczalni Społecznej. W 1942 roku zorganizował w krakowskim getcie szpital zakaźny i kierował nim do samego końca. Sprawował również funkcję prezesa zarządu Zakładu Sierot Żydowskich, którą pełnił do czasu likwidacji tej placówki. Był więźniem obozów w Płaszowie i Gross-Rosen. Po wojnie, do roku 1958, kierował Wydziałem Zdrowia Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie. W roku 1959 wyemigrował do Izraela.Aleksander Biberstein jest autorem jednej z najważniejszych prac poświęconych historii krakowskich Żydów w okresie okupacji niemieckiej pt. Zagłada Żydów w Krakowie, wydanej przez Wydawnictwo Literackie w serii Cracoviana w 1986 roku W odautorskim słowie niniejszej pracy napisał:Przez 50 lat żyłem i pracowałem w Krakowie, brałem czynny…

Adolf Gross (1862-1936)

26 lipca 1862 roku w Krakowie urodził się mecenas Adolf Gross syn Mojżesza Dawida i Sary Goldy z d. Mendelsohn: poseł do Rady Państwa (1907-1918), radny miasta Krakowa (1902-1931) członek prezydium Zjednoczonego Komitetu Żydowskiego dla Ochrony Ludności Żydowskiej (1918) oraz Polskiego Stronnictwa Demokratycznego, współzałożyciel (1906) i działacz Stronnictwa Niezawisłych Żydów, wiceprzewodniczący Komitetu Pomocy dla Ofiar Pogromów na Ukrainie (1920), członek-założyciel krakowskiego oddziału Unii Narodowo-Państwowej (1922). Adolf Gross  był absolwentem Gimnazjum św. Anny w Krakowie (1880) i Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego (1888). Przyjaźnił się z Ignacym Daszyńskim oraz Odo Bujwidem z którym działał na rzecz emancypacji kobiet. Wespół z Wilhelmem Feldmanem założył socjalistyczny „Dziennik Poranny” a sam publikował w „Naprzodzie” oraz „Nowej Reformie”. W sierpniu 1914 roku był sygnatariuszem patriotycznej deklaracji Żydów krakowskich. Przy ulicy Smoczej 10 na kamienicy zbudowanej z inicjatywy…

Najstarsze dzieje krakowskich Żydów

26 lipca 1400 roku król Władysław Jagiełło zainaugurował wykłady w byłej kamienicy Pęcherza (Collegium Regis Wladislai, Collegium Artistarum, Collegium Maius) znajdującej się na styku ulic św. Anny i Jagiellońskiej. Tym samym nastąpiło faktyczne odnowienie Uniwersytetu Krakowskiego (Uniwersytet Jagielloński). Przy tej okazji warto wspomnieć, że na miejscu odnowionego Uniwersytetu Krakowskiego znajdowała się niegdyś średniowieczna dzielnica żydowska. A zatem rodzi się pytanie, od kiedy w Krakowie mieszkają Żydzi, jeśli już w XIV wieku przy obecnej ul. św. Anny istniała wspomniana wyżej dzielnica żydowska? Tego tak naprawdę nie wiemy. Nauka jednak od czasów Majera Bałabana autora monumentalnego dwutomowego dzieła opublikowanego w 1936 pt. Historia Żydów w Krakowie i na Kazimierzu 1304-1868, który przywołał jako jeden z pierwszych magiczną datę 1304, stwierdzającą istnienie ulicy żydowskiej (dzisiejsza ul. św. Anny) posunęła się znacząco do przodu.…

@ 2026 Gmina Wyznaniowa Żydowska w Krakowie