82 lata temu Niemcy utworzyli w Krakowie getto

3 marca 1941 r. szef Distrikt Krakau (Dystrykt krakowski) Otto Wächter wydał rozporządzenie o utworzeniu getta w Krakowie, które Niemcy nazywali Żydowską dzielnicą mieszkaniową w Krakowie (Der jüdische Wohnbezirk in Krakau). Żydzi musieli przenieść się do 20 marca tego roku do dzielnicy, którą wyznaczono im w części Podgórza. 7 marca 1941 r. zarządzenie to zostało opublikowane w gazecie (Goniec Krakowski). Wcześniej informacje tę podawano przez megafony oraz na afiszach rozlepianych w mieście. Gettem zarządzał Judenrat (Rada Żydowska), który był zmuszony do wykonywania poleceń niemieckich, natomiast porządku wewnątrz strzegła jüdischer Ordnungsdienst (Służba Porządkowa). W okresie funkcjonowania getta dochodziło do wielu zbrodni popełnianych przez różne niemieckie formacje policyjne. Początkowo dzielnicę otoczono drutem kolczastym. Wkrótce jednak wybudowano mur z czterema bramami (na placu Zgody, u wylotu ul. Lwowskiej, u wylotu ul. Limanowskiego, oraz główną…

Józef Oppenheim (1887-1946)

28 lutego 1946 roku w Zakopanem zamordowany został Józef Oppenheim (1887-1946) – kierownik Tatrzańskiego Pogotowia Ratunkowego. Świadkiem mordu była jego żona Wanda. Według jej zeznań 25 lutego ktoś pukał do ich domu, pytając „o kierownika PPR”. Po odmowie Wpuszczenia do domu przyszli ponownie 28 lutego. Wpuszczeni przez Oppenheima do domu kazali mu podnieść ręce do góry, mówiąc, że jesteśmy z AK, znamy Pana przekonania i że jesteś kierownikiem PPR”. Gdy napadnięty usiłował zamknąć drzwi, został zastrzelony przez Karola Lasaka. Później także Tadeusz Murańka postrzelił żonę Wandę. Napastnicy zabrali 170 prześcieradeł, ubranie, buty, portfel, 1000 złotych i kenkartę. Oprócz wymienionych osób w napadzie brał udział także Andrzej Lasak. W 1946 roku WSR w Krakowie skazał Murańkę na karę śmierci a K. Lasaka na dożywotne więzienie, zamienione rok później na 15 lat…

Marsz Pamięci – informacje

12 marca 2023 r. o godz. 12.00 (tj. niedziela) na pl. Bohaterów Getta rozpoczną się uroczystości związane z 80. rocznicą likwidacji getta krakowskiego (część oficjalna, czytanie relacji ocalałych, przejście na ul. Lwowską – Kadisz oraz złożenie kwiatów pod ocalałym fragmentem muru getta, przejście ulicami: Lwowska, Limanowskiego, Wielicką, Jerozolimską i Heltmana do pomnika pomordowanych Żydów na terenie byłego KL Plaszow, ceremonia przy pomniku: modlitwy, czytanie relacji ocalałych, złożenie kwiatów, kamieni) Na uroczystości zapraszają: Helena Jakubowicz, Przewodnicząca Zarządu Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie. prof. Jacek Majchrowski, Prezydent Miasta Krakowa. Janusz Makuch, Dyrektor Festiwalu Kultury Żydowskiej.

Promocja książki pt. Żydzi Krakowa w dobie zagłady (ZAL/KL Plaszow)

23 lutego 2023 r. o godz. 18.00, w gminnej synagodze Kupa odbyła się premiera książki autorstwa Ryszarda Kotarby pt. Żydzi Krakowa w dobie zagłady (ZAL/KL Plaszow) wydanej przez Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie. Organizatorem wydarzenia była Gmina Wyznaniowa Żydowska w Krakowie oraz Instytut Pamięci Narodowej oddział w Krakowie. W spotkaniu uczestniczyła przewodnicząca Zarządu Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie Pani Helena Jakubowicz oraz wicerektora Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie Pani Cecylia Radoń. Liczni zgormadzeni goście wysłuchali dyskusji prowadzonej przez Michał Zajdę (GWŻ/IPN) oraz autora książki Ryszarda Kotarby (IPN) i recenzenta książki dr Romana Gieronia (IPN). Spotkanie poprzedziło krótkie słowo wstępu Pana Tadeusza Jakubowicza. Ryszard Kotarba – historyk. Blisko 20 lat pracował w Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Krakowie pełniąc funkcję kierownika a następnie dyrektora, obecnie pracuje w Oddziałowym Archiwum IPN…

@ 2026 Gmina Wyznaniowa Żydowska w Krakowie