9 listopada 1831 roku urodził się Antoni Rosner syn Dawida, jeden z pionierów dermatologii polskiej a zarazem wybitny dydaktyk. Pochodził z rodziny tarnowskich Żydów. Przez rodziców wychowywany był w duchu poszanowania tradycji żydowskiej, jaki i w głębokim patriotyzmie oraz umiłowaniu ojczyzny. Studia lekarskie ukończył w Wiedniu, tam też się doktoryzował. W 1862 roku habilitował się jako pierwszy w dziejach Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego (UJ) z zakresu dermatologii i wenerologii. Został następnie powołany na stanowisko docenta dermatologii UJ. Dopiero w roku 1894 otrzymuje profesurę zwyczajna rzeczywistą. Był jednym z ostatnich lekarzy przyjmujących w zabytkowym szpitalu św. Ducha. Dom Rosnerów był znany w ówczesnym Krakowie, a profesor uchodził nie tylko za znakomitego diagnostę i wytrawnego terapeutę, lecz także za ozdobę towarzystwa. Bliskie, wręcz przyjacielskie stosunki łączyły go z rodziną książąt Czartoryskich, której…
6 listopada 1902 r. w Drohobyczu urodziła się Diana Reiter jedna z pierwszych kobiet architektek w Krakowie. Absolwentka Wydziału Architektury Politechniki Lwowskiej. Autorka m.in. dwóch krakowskich kamienic przy ul. Beliny-Prażmowskiego 26 oraz Pawlikowskiego 16. Członkini Związku Architektów Województwa Krakowskiego, oraz Związku Inżynierów Żydów. Od sierpnia 1940 r. pracowała w biurze projektowym m.in. Kazimierza Kulczyńskiego. Czytaj więcej: In Memoriam – Pamięci Architektów Polskich Diana Reiter została zamordowana w sierpniu 1943 r. w obozie pracy w Płaszowie na rozkaz Amona Goetha. Jej tragiczna śmierć została uwieczniona w wielu wspomnieniach Ocalonych z Zagłady, oraz w filmie Lista Schindlera
Przedstawiamy Państwu pełen zapis spotkania, poświęconego Maciejowi Jakubowiczowi, przewodniczącemu Kongregacji Wyznania Mojżeszowego w Krakowie i jego zmaganiom z PRL-em. Wydarzenie odbyło się 27 października 2021 r. w Centrum Edukacyjnym „Przystanek Historia” IPN w Krakowie [ul. Dunajewskiego 8] odbyło się spotkanie z cyklu „Archiwalne środy”. Michał Zajda z Oddziałowego Archiwum IPN w Krakowie przedstawił prelekcję i zaprezentował dokumenty. Gościem specjalnym spotkania, które poprowadził naczelnik archiwum krakowskiego IPN Rafał Dyrcz, był Tadeusz Jakubowicz, przewodniczący Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie. „Archiwalna środa”. Maciej Jakubowicz – „z przekonania ortodoksyjny konserwatysta”
3 listopada 1840 roku w Częstochowie urodził się Szymon Dankowicz; rabin postępowy związany z krakowską synagogą Tempel, charakteryzujący się postawą patriotyczną, gorący orędownik porozumienia z Polakami. Absolwent Szkoły Rabinów w Warszawie, Żydowskiego Seminarium Teologicznego we Wrocławiu oraz Wydziału Filozoficzno-Historycznego warszawskiej Szkoły Głównej. Posiadał smichę rabinacką otrzymaną od Dow Bera Meiselsa. W 1862 roku wydał w warszawskiej oficynie Orgelbranda podręcznik do nauki religii mojżeszowej. W latach 1861-1862 uczestniczył w manifestacjach patriotycznych, za co został przez władze rosyjskie aresztowany i zesłany na wygnanie. Brał udział w Powstaniu Styczniowym (1863-1864). Od połowy lat 60. XIX wieku, pełnił funkcję kaznodziei w Synagodze Postępowej w Krakowie. W 1868 roku został mianowany przez prezydenta Krakowa Józefa Dietla, na stanowisko rabina reformowanej Synagogi Tempel na krakowskim Kazimierzu. Uroczyste wprowadzenie Dankowicza odbyło się 18 stycznia 1868 roku, będąc wydarzeniem o ogromnym znaczeniu…
Niezwykle ważną postacią w Krakowie przełomu wieków XV i XVI była wywodząca się z Pragi Rachela zwana również Raszką, wdowa po Mojżeszu Fiszlu (od 1489 r.). Rachela poślubiła zamieszkałego w Krakowie Mojżesza Fiszla, gdzie przeniosła się w połowie latach 70. XV wieku (Niestety nie znamy dokładnych dat jej życia). Czescy Żydzi w tamtym okresie migrowali do Polski, uciekając przed prześladowaniami, a także zmuszeni zakazami osadnictwa izraelickiego w stale rosnącej liczbie miast czeskich, morawskich, również na Śląsku. Na początku XVI wieku – jak pisze Hanna Zaremska – na krakowskim Kazimierzu było czeskich Żydów już tak wielu, że po konfliktach z zasiedziałymi współwyznawcami doszło do powstania oddzielnej ich gminy. Obraz aktywności gospodarczej Racheli w okresie jej wdowieństwa nie rysuje się jasno. Nie ma jednak wątpliwości, że działała z rozmachem. Udzielała kredytu pod…

