W poniedziałek, 31 października br., grupa myśleniczan posprzątała cmentarz żydowski w Myślenicach, na Tarnówce. Sprzątanie zorganizowali Marek Stoszek i Tomasz Krawczyk. Organizatorom oraz uczestnikom tej inicjatywy bardzo dziękujemy. Foto: Marek Stoszek oraz Tomasz Krawczyk
6 listopada 1902 r. w Drohobyczu urodziła się Diana Reiter jedna z pierwszych kobiet architektek w Krakowie. Absolwentka Wydziału Architektury Politechniki Lwowskiej. Autorka m.in. dwóch krakowskich kamienic przy ul. Beliny-Prażmowskiego 26 oraz Pawlikowskiego 16. Członkini Związku Architektów Województwa Krakowskiego, oraz Związku Inżynierów Żydów. Od sierpnia 1940 r. pracowała w biurze projektowym m.in. Kazimierza Kulczyńskiego. Diana Reiter została zamordowana w sierpniu 1943 r. w obozie pracy w Płaszowie na rozkaz Amona Goetha. Jej tragiczna śmierć została uwieczniona w wielu wspomnieniach Ocalonych z Zagłady oraz w filmie Lista Schindlera.
Skończył się miesiąc Tiszrei (תשרי) – pierwszy miesiąc nowego, już 5783 roku żydowskiego. W tym roku Tiszrei przypadał między wieczorem 25 września a wieczorem 25 października, licząc według kalendarza gregoriańskiego. Tiszrei jest miesiącem, w którym aż roi się od ważnych świąt żydowskich. W związku z tym miniony czas wypełniony był wspólnymi spotkaniami i modlitwami w Gminie Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie. Pierwszego i drugiego dnia Tiszrei świętowaliśmy początek nowego roku, czyli Rosz ha-Szana (ראש השנה), które stanowi upamiętnienie zakończenia dzieła stworzenia świata oraz stworzenia Adama i Ewy. Rosz ha-Szana to nie tylko początek roku, ale także Dzień Sądu – Jom ha-Din (יום הדין), czyli początek okresu, gdy Bóg zasiada na tronie i decyduje o losie każdego człowieka w przyszłym roku. Przez dwa wieczory z rzędu, po modlitwie w synagodze Remu, odbywała…
28 października 1547 r. Król Polski Zygmunt I Stary mianował rabinem generalnym gmin żydowskich województwa krakowskiego Mojżesza, zwanego według imienia ojca Mojżeszem Isserlesem, w skrócie Remu (Rabi Mojżesz Isserles). „Miał dekret królewski znaczenie więcej formalne, gdyż Mojżesz Isserles był już wówczas tak sławny, że nie potrzebował pomocy rządowej. Uczelnia jego była przepełniona po brzegi, z całej Polski, a także z Czech i Niemiec przybywali do Krakowa młodzieńcy, żądni wiedzy, którzy następnie poniosą sławę młodego mistrza w najdalsze krańce ojczyzny.” Korzystając z okazji warto a nawet należy przypomnieć postać słynnego rabina Remu. Mojżesz Isserles zwany Remu (jest to akronim utworzony od Rabi Mosze Isserles) – naczelny rabin krakowskiej gminy żydowskiej, rektor krakowskiej jesziwy – żył w latach ok. 1520-1572. Był najsłynniejszym żydowskim uczonym w Polsce. Znajdował się pod wpływem pism słynnego…
W dniach 27-29 października 1942 r. niemieckie władze okupacyjne Krakowa przeprowadziły drugą, straszliwą w skutkach akcję wysiedleniową z krakowskiego getta. Akcja rozpoczęła się późnym wieczorem 27 października, gdy getto zostało otoczone przez oddziały Sonderdienstu i policji. W słoneczny poranek 28 października Niemcy rozpoczęli selekcję pracowników Judenratu, a następnie pozostałych mieszkańców getta. Wszystkim Żydom mieszkającym w getcie nakazano opuścić, pod karą śmierci swoje mieszkania i ustawić się na ul. Józefińskiej, w okolicach siedziby Judenratu, gdzie na podstawie bliżej nieokreślonych kryteriów dokonano selekcji. Większość skierowano na plac Zgody, gdzie czekały już uzbrojone oddziały niemieckie. Tego dnia esesmani dokonali jeszcze wielu innych straszliwych zbrodni, o których żydowska społeczność Krakowa zawsze będzie pamiętała! W Szpitalu Żydowskim (ul. Józefińska 14), obłożnie chorych zamordowano a pozostałych brutalnie wrzucano na uprzednio przygotowany wóz, podobnie postąpiono w Szpitalu…
