W niedzielne południe 15 marca 2026 r., na placu Bohaterów Getta odbyły się uroczystości związane z 83. rocznicą likwidacji przez niemieckiego okupanta krakowskiego getta (13-14 marca 1943 r.). W marszu Gminę Wyznaniową Żydowską w Krakowie reprezentowali Przewodnicząca Helena Jakubowicz wraz z Zarządem oraz członkami naszej Gminy.
W uroczystościach uczestniczyli m.in. sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP Wojciech Kolarski, III Zastępca Prezydenta Miasta Krakowa Stanisław Kracik, metropolita krakowski kard. Grzegorz Ryś, dyrektor krakowskiego oddziału IPN dr hab. Filip Musiał, jak również wielu krakowian. 

W imieniu organizatora marszu głos zabrał Przewodniczący Festiwalu Kultury Żydowskiej – Robert Gądek, który powitał uczestników marszu oraz przedstawicieli władz i społeczności żydowskiej. Podkreślił, że marsz jest obywatelskim obowiązkiem pamięci o dawnych mieszkańcach Krakowa, którzy przed wojną stanowili jedną czwartą mieszkańców miasta.

Głos zabrał także kard. Grzegorz Ryś, który nawiązał w swoim krótkim przemówieniu do postaci Jana Karskiego, który pochodził z Łodzi. Przywołał jego słowa, wypowiedziane w 1981 roku w Muzeum Zagłady w Stanach Zjednoczonych, że „Zagłada to drugi grzech pierworodny”.

Przypomniał również inne słowa Karskiego: „razem z całą moją rodziną jestem Żydem”. – Nie był nim, ale mówił tak dlatego, że wobec Zagłady nie można pozostać kimś obojętnym – podkreślił metropolita krakowski.

Wskazał, że podobną postawę powinni przyjąć także uczestnicy marszu. – Kiedy przychodzimy na ten marsz, musimy powiedzieć o sobie to samo: jestem Żydem – mówił, wyjaśniając, że chodzi o jasne opowiedzenie się po stronie Ofiar.

Przewodnicząca Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie – Helena Jakubowicz podkreśliła w swoim przemówieniu, że jest to czas refleksji i hołdu dla tych, którzy zostali zamordowani tylko dlatego, że byli Żydami. Wspomniała także wieloletniego Przewodniczącego Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie – swojego ojca, Tadeusza Jakubowicza – ocalałego z Zagłady:” Przez całe życie mój tata przekazywał nam wartości, które wykształcił w tych okropnych czasach. Nauczył nas, jak ważne jest pielęgnowanie pamięci o przeszłości, jak istotne jest, abyśmy nie zapomnieli o ofiarach i nie powtarzali błędów historii. Jego historia jest dla mnie nie tylko osobistym testamentem, ale również przypomnieniem, że w obliczu zła można znaleźć piękno w prozaicznych czynach miłości i zrozumienia i szacunku dla drugiego człowieka.”

Uczestnicy wyruszyli w Marszu Pamięci trasą, którą w marcu 1943 roku prowadzono Żydów z likwidacji getta – najpierw ulicami Na Zjeździe i Lwowską, gdzie przy fragmencie oryginalnego muru getta złożono kwiaty i odmówiono modlitwę. Następnie uczestnicy udali się ulicami Limanowskiego, Wielicką, Jerozolimską i Abrahama na teren byłego niemieckiego obozu KL Płaszów

Po przemówieniach zgromadzeni wyruszyli w Marszu Pamięci do byłego niemieckiego obozu ZAL/KL Plaszow – upamiętniając trasę jaką 13 marca 1943 r. przebyło 6-8 tys. mieszkańców getta (ulicami Na Zjeździe i Lwowską, Limanowskiego, Wielicką, Jerozolimską i Abrahama). Uroczystości zakończyły się wspólną modlitwą.

Dziękujemy za pamięć!

Fot. Michał Zajda i Samuel Dybek

Więcej zdjęć w galerii: https://gwzkrakow.pl/galeria/